Parıltılı Bilgi Köşesi Yazılar

Kabile Nedir? Felsefi Bir Bakış Bir sabah uyanıp dünyayı bir “kabilden” izlediğinizi düşündünüz mü? Kendi kimliğinizin, düşüncelerinizin ve davranışlarınızın ne kadarını, toplumsal bir yapı olan bu kabileye borçlusunuz? İnsanlık tarihi, kabilelerin varlığıyla şekillendi ve bu yapılar, sadece fiziksel bir topluluk olmaktan çok daha fazlası oldular: Kimlikler, değerler, normlar ve bilgi üretme biçimlerimizin temel taşıyıcıları. Peki, kabile nedir ve felsefi olarak hangi anlamları taşır? Etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden bakıldığında, kabile anlayışı ne kadar öznel ya da objektif olabilir? Gelin, bir düşünür olarak kabileyi ele alalım ve onun kökenlerinden günümüzdeki karmaşık formlarına kadar derinlemesine bir felsefi analiz yapalım. Kabile Nedir? Tanım…

Mavi Kalem Derneği Kimin? Bir Hayal Kırıklığı ve Umut Arasında Kayseri’nin Sessiz Sokağında Bir Gün Sabahın erken saatlerinde, Kayseri’nin hüzünlü sokaklarında yürürken aklımda bir düşünce dönüp duruyordu. Şehrin o tanıdık havası, bana her zaman bir şeyler hatırlatıyor. Bugün, Mavi Kalem Derneği’ni duyduğumdan beri, kalbimde bir burukluk vardı. Bu dernek, bir yandan umut dolu, bir yandan da yıpratıcı bir hikâye gibiydi. Aslında, tanımadan önce çok heyecanlıydım. Yardımsever bir dernek, topluma katkı sağlayan bir organizasyon… Ama işin içine girince işler biraz daha karmaşık hale geldi. Bir yerlerde, bir köşe başında derneğin amacını anlatan broşürlere rastlamıştım. Merakla okumaya başladım: “Kadın hakları, çocuk hakları,…

E-Fatura Alıcı Etiketine Ne Yazılır? Ve Bunun Derinlerdeki Anlamı E-fatura sistemine alışmaya başladığımızdan beri, teknolojinin hayatımıza entegre olmasının sunduğu kolaylıkları ve zorlukları görmeye başladık. İzmir’deki bir kafede, birkaç arkadaşla otururken, e-fatura uygulamasına dair bir sohbet açtık. Bir arkadaşım, faturanın alıcı etiketini nasıl doldurması gerektiğiyle ilgili bir sorun yaşadığını söyledi. “E-fatura alıcı etiketine ne yazılır?” sorusu, aslında oldukça basit bir işlem gibi gözükse de, bu konu üzerinden bir toplumun ve dijitalleşme süreçlerinin nasıl şekillendiğini görmek ilginç oldu. Bu yazıda, alıcı etiketinin ne olduğu ve doğru şekilde nasıl doldurulması gerektiği hakkında derinlemesine bir analiz yapacak ve bunun arkasında yatan toplumsal ve dijital…

Güç İlişkileri, Toplumsal Düzen ve Demokrasi: Köpeklerin Yeni Sahibine Alışma Sürecinden İktidarın Dinamiklerine Sosyolojik düzeyde, insan ve hayvan arasındaki ilişki, güç dinamikleri ve toplumsal düzenin izlerini taşıyan karmaşık bir etkileşimdir. Peki ya, bu ilişkinin toplumsal ve siyasal sistemlere nasıl bir yansıması vardır? Bir köpeğin yeni sahibine alışma süreci, bir anlamda iktidar, meşruiyet ve katılım gibi kavramların genişletilmiş birer metaforu olarak da görülebilir. İnsanlar, iktidarı sadece bir birey ya da grup üzerinden değil, aynı zamanda sistematik olarak kurulan kurumlar ve ideolojiler aracılığıyla da oluştururlar. Köpeklerin yeni bir sahip ile ilişkisini anlamak, güç ilişkileri ve toplumsal yapıyı sorgulamanın kapısını aralayabilir. Bu yazı,…

İlgi Envanterini Kim Uygular? Tarihsel Bir Perspektif Bir tarihçi olarak geçmişi incelediğimde, her dönemde insanın öğrenme, keşfetme ve anlamlandırma arayışının, toplumsal yapılarla ne kadar iç içe olduğunu fark ediyorum. Tarih, yalnızca eski olayların bir yansıması değildir; aynı zamanda toplumların değerlerini, değişen ihtiyaçlarını ve bunlarla şekillenen bireysel deneyimleri de anlamamıza yardımcı olur. Bugün, “İlgi envanteri” gibi modern bir terimi ele alırken, geçmişteki kırılma noktalarına ve toplumsal dönüşümlere göz atmak, aslında çok daha derin bir anlam taşır. Bu yazıda, ilgi envanterini kimlerin uyguladığını tarihsel bir bakış açısıyla keşfedeceğiz. İlgi Envanteri: Nedir ve Neden Önemlidir? İlgi envanteri, bireylerin veya bir topluluğun ilgisini çeken…

İbn Haldun’un Medeniyet Teorisi: Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Üzerinden Bir İnceleme Giriş: Felsefi Bir Sorgulama Bir zamanlar, insanın neye inandığını ve dünyayı nasıl kavradığını sorgulayan bir filozof, “Gerçek nedir?” diye sormuştu. Bu soruyu insanlık, yüzyıllardır farklı kültürlerde, coğrafyalarda ve düşünsel akımlarda farklı biçimlerde yanıtladı. Gerçek, tek bir varlık mıdır, yoksa her bir bireyin bakış açısına göre mi şekillenir? Her yeni cevap, beraberinde farklı etik, epistemolojik ve ontolojik soruları getirdi. İşte bu noktada, İbn Haldun’un medeniyet teorisi karşımıza çıkar. O, insanın tarihsel ve toplumsal varlığını anlamaya çalışırken, etik, bilgi ve varlık hakkındaki düşüncelerini bir arada sunmuştur. Bu yazıda, İbn Haldun’un medeniyet…

Üç Aylar Orucu ve Ekonomi: Kıt Kaynaklar, Bireysel Seçimler ve Toplumsal Refah Hayatımızda her gün aldığımız kararlar, genellikle bize “fırsat maliyeti” gibi soyut kavramları hatırlatır. Yani, her tercihin bir bedeli vardır. İster küçük bir seçim olsun, ister büyük bir adım, her seçim başka bir alternatifi terk etmek anlamına gelir. Üç Aylar Orucu, Ramazan öncesinde, Müslümanlar için önemli bir dini ibadet ve toplumsal ritüeldir. Ancak oruç tutmanın sadece manevi bir boyutu yoktur; aynı zamanda toplumsal, ekonomik ve bireysel düzeyde de derin etkileri vardır. Peki, 2024 yılı itibarıyla Üç Aylar Orucu kaç gün tutulacak? Bu soruyu sadece takvimsel bir bakış açısıyla değil,…

Çam Kabuğu Nasıl Kullanılır? Kayseri’nin Göğsümdeki Sırrı Doğanın İçindeki Gizemli Güç Bazen doğa öyle bir yerde karşıma çıkar ki, tıpkı bir işaret gibi hissettirir. Kayseri’nin o keskin soğuklarına rağmen, her sabah yürüyüş yapmayı seviyorum. Bu sabah da öyleydi, bir hafta boyunca göğsümde biriktirdiğim zorlayıcı düşüncelerle, kaybolmuş gibi hissediyordum. Çam ağaçlarının etrafında yürürken, bir şey dikkatimi çekti. Çam kabukları… O kadar tanıdık, o kadar özeldi ki. İşte bu an, bana bir şeyler anlatıyordu. Ne zamandır, kaybettiğim huzuru arıyordum. Bu küçük çam kabuklarının, bana ne gibi bir çözüm sunabileceğini bilmiyordum. Ama bir his vardı içimde. Çam kabuğu nedir, nasıl kullanılır? Bu soru…

Yunan Mitolojisinde Kaç Tanrı Var? Tarihin Derinliklerinde Bir Keşif Geçmişi anlamak, sadece tarihteki olayları değil, aynı zamanda o dönemin insanlarının dünyayı nasıl algıladıklarını ve yaşadıkları toplumsal dönüşümleri de kavramayı gerektirir. Tarihçi olarak, bu büyük hikayeleri incelemek her zaman büyüleyici olmuştur. Yunan mitolojisi, Batı kültürünün temellerinden biridir ve bu mitoloji, sadece eski bir inanç sisteminin ötesinde, insanlık tarihinin derin izlerini taşır. Yunan tanrıları ve tanrıçaları, insanların doğayla, toplumla ve birbirleriyle olan ilişkilerini nasıl kurduğunu anlamamızda bize ışık tutar. Bu yazıda, Yunan mitolojisindeki tanrılar ve onların toplumsal etkilerini ele alacağız. Yunan Mitolojisinin Temelleri: Tanrıların Zengin Dünyası Yunan mitolojisi, tanrıların, tanrıçaların, kahramanların ve…

En İtici Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde yaşamak, insanın her an sokakta, toplu taşımada veya işyerinde toplumsal normlara dair derin gözlemler yapmasına olanak tanıyor. Bugün “en itici ne demek?” sorusunu, sadece bir kelime ya da düşünce olarak değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde ele alacağım. Çünkü bu kelime, toplumda var olan önyargıları, cinsiyet rollerini ve güç dinamiklerini yansıtan, düşündüğümüzden çok daha derin bir anlam taşıyor. “En İtici” Kelimesinin Toplumsal Yansıması “En itici” ifadesi, günlük hayatta karşımıza birçok farklı durumda çıkar. Hemen herkesin zaman zaman kullandığı, genellikle bir…