Parıltılı Bilgi Köşesi Yazılar

Güç İlişkileri, Toplumsal Düzen ve Demokrasi: Köpeklerin Yeni Sahibine Alışma Sürecinden İktidarın Dinamiklerine Sosyolojik düzeyde, insan ve hayvan arasındaki ilişki, güç dinamikleri ve toplumsal düzenin izlerini taşıyan karmaşık bir etkileşimdir. Peki ya, bu ilişkinin toplumsal ve siyasal sistemlere nasıl bir yansıması vardır? Bir köpeğin yeni sahibine alışma süreci, bir anlamda iktidar, meşruiyet ve katılım gibi kavramların genişletilmiş birer metaforu olarak da görülebilir. İnsanlar, iktidarı sadece bir birey ya da grup üzerinden değil, aynı zamanda sistematik olarak kurulan kurumlar ve ideolojiler aracılığıyla da oluştururlar. Köpeklerin yeni bir sahip ile ilişkisini anlamak, güç ilişkileri ve toplumsal yapıyı sorgulamanın kapısını aralayabilir. Bu yazı,…

İlgi Envanterini Kim Uygular? Tarihsel Bir Perspektif Bir tarihçi olarak geçmişi incelediğimde, her dönemde insanın öğrenme, keşfetme ve anlamlandırma arayışının, toplumsal yapılarla ne kadar iç içe olduğunu fark ediyorum. Tarih, yalnızca eski olayların bir yansıması değildir; aynı zamanda toplumların değerlerini, değişen ihtiyaçlarını ve bunlarla şekillenen bireysel deneyimleri de anlamamıza yardımcı olur. Bugün, “İlgi envanteri” gibi modern bir terimi ele alırken, geçmişteki kırılma noktalarına ve toplumsal dönüşümlere göz atmak, aslında çok daha derin bir anlam taşır. Bu yazıda, ilgi envanterini kimlerin uyguladığını tarihsel bir bakış açısıyla keşfedeceğiz. İlgi Envanteri: Nedir ve Neden Önemlidir? İlgi envanteri, bireylerin veya bir topluluğun ilgisini çeken…

İbn Haldun’un Medeniyet Teorisi: Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Üzerinden Bir İnceleme Giriş: Felsefi Bir Sorgulama Bir zamanlar, insanın neye inandığını ve dünyayı nasıl kavradığını sorgulayan bir filozof, “Gerçek nedir?” diye sormuştu. Bu soruyu insanlık, yüzyıllardır farklı kültürlerde, coğrafyalarda ve düşünsel akımlarda farklı biçimlerde yanıtladı. Gerçek, tek bir varlık mıdır, yoksa her bir bireyin bakış açısına göre mi şekillenir? Her yeni cevap, beraberinde farklı etik, epistemolojik ve ontolojik soruları getirdi. İşte bu noktada, İbn Haldun’un medeniyet teorisi karşımıza çıkar. O, insanın tarihsel ve toplumsal varlığını anlamaya çalışırken, etik, bilgi ve varlık hakkındaki düşüncelerini bir arada sunmuştur. Bu yazıda, İbn Haldun’un medeniyet…

Üç Aylar Orucu ve Ekonomi: Kıt Kaynaklar, Bireysel Seçimler ve Toplumsal Refah Hayatımızda her gün aldığımız kararlar, genellikle bize “fırsat maliyeti” gibi soyut kavramları hatırlatır. Yani, her tercihin bir bedeli vardır. İster küçük bir seçim olsun, ister büyük bir adım, her seçim başka bir alternatifi terk etmek anlamına gelir. Üç Aylar Orucu, Ramazan öncesinde, Müslümanlar için önemli bir dini ibadet ve toplumsal ritüeldir. Ancak oruç tutmanın sadece manevi bir boyutu yoktur; aynı zamanda toplumsal, ekonomik ve bireysel düzeyde de derin etkileri vardır. Peki, 2024 yılı itibarıyla Üç Aylar Orucu kaç gün tutulacak? Bu soruyu sadece takvimsel bir bakış açısıyla değil,…

Çam Kabuğu Nasıl Kullanılır? Kayseri’nin Göğsümdeki Sırrı Doğanın İçindeki Gizemli Güç Bazen doğa öyle bir yerde karşıma çıkar ki, tıpkı bir işaret gibi hissettirir. Kayseri’nin o keskin soğuklarına rağmen, her sabah yürüyüş yapmayı seviyorum. Bu sabah da öyleydi, bir hafta boyunca göğsümde biriktirdiğim zorlayıcı düşüncelerle, kaybolmuş gibi hissediyordum. Çam ağaçlarının etrafında yürürken, bir şey dikkatimi çekti. Çam kabukları… O kadar tanıdık, o kadar özeldi ki. İşte bu an, bana bir şeyler anlatıyordu. Ne zamandır, kaybettiğim huzuru arıyordum. Bu küçük çam kabuklarının, bana ne gibi bir çözüm sunabileceğini bilmiyordum. Ama bir his vardı içimde. Çam kabuğu nedir, nasıl kullanılır? Bu soru…

Yunan Mitolojisinde Kaç Tanrı Var? Tarihin Derinliklerinde Bir Keşif Geçmişi anlamak, sadece tarihteki olayları değil, aynı zamanda o dönemin insanlarının dünyayı nasıl algıladıklarını ve yaşadıkları toplumsal dönüşümleri de kavramayı gerektirir. Tarihçi olarak, bu büyük hikayeleri incelemek her zaman büyüleyici olmuştur. Yunan mitolojisi, Batı kültürünün temellerinden biridir ve bu mitoloji, sadece eski bir inanç sisteminin ötesinde, insanlık tarihinin derin izlerini taşır. Yunan tanrıları ve tanrıçaları, insanların doğayla, toplumla ve birbirleriyle olan ilişkilerini nasıl kurduğunu anlamamızda bize ışık tutar. Bu yazıda, Yunan mitolojisindeki tanrılar ve onların toplumsal etkilerini ele alacağız. Yunan Mitolojisinin Temelleri: Tanrıların Zengin Dünyası Yunan mitolojisi, tanrıların, tanrıçaların, kahramanların ve…

En İtici Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde yaşamak, insanın her an sokakta, toplu taşımada veya işyerinde toplumsal normlara dair derin gözlemler yapmasına olanak tanıyor. Bugün “en itici ne demek?” sorusunu, sadece bir kelime ya da düşünce olarak değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde ele alacağım. Çünkü bu kelime, toplumda var olan önyargıları, cinsiyet rollerini ve güç dinamiklerini yansıtan, düşündüğümüzden çok daha derin bir anlam taşıyor. “En İtici” Kelimesinin Toplumsal Yansıması “En itici” ifadesi, günlük hayatta karşımıza birçok farklı durumda çıkar. Hemen herkesin zaman zaman kullandığı, genellikle bir…

Tehriş: Eğitimdeki Güçlü Etkisi ve Pedagojik Bir Bakış Eğitim, sadece bilgi aktarımından ibaret değildir. Eğitim, bireyleri yalnızca akademik anlamda değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve duygusal anlamda da dönüştüren bir süreçtir. Eğitimde yaşadığımız her deneyim, hayatta aldığımız her karar gibi, bizi şekillendirir. Peki ya tehriş? Bu kelime çoğunlukla tehdit ve baskı gibi olumsuz bir anlamla ilişkilendirilse de, pedagojik açıdan ele alındığında çok daha derin anlamlar taşır. Tehriş, hem bireylerin hem de toplulukların içinde bulunduğu zihinsel ve duygusal durumları etkileyen bir süreç olabilir. Eğitimde tehrişi nasıl anlayabiliriz? Bireysel öğrenme süreçlerinde nasıl işler? Peki ya toplumsal düzeyde eğitimde tehrişin yerini nasıl tartışabiliriz?…

Batum’dan Hediyelik Ne Alınır? Bir Araştırmacının Bakış Açısıyla Batum, Gürcistan’ın Karadeniz kıyısında yer alan, tarihi, kültürü ve doğal güzellikleriyle oldukça dikkat çeken bir şehir. Hem gezginler hem de hediyelik eşya almak isteyenler için Batum, çok farklı seçenekler sunuyor. Şehirdeki geleneksel dokular, zengin kültürel miras ve yerel üretim ürünleri, Batum’dan alınacak hediyeliklerin benzersiz olmasını sağlıyor. Peki, Batum’dan ne alabilirsiniz? Hadi bunu hem bilimsel hem de gündelik bir bakış açısıyla keşfedelim. Batum’un Zengin Tarihi ve Kültürel Mirası Batum, farklı medeniyetlerin buluşma noktası olması nedeniyle tarih boyunca birçok kültüre ev sahipliği yapmış bir şehir. Bu durum, Batum’daki hediyelik ürünlerin çeşitliliğini de artırmış. Her…

Peygamberimizin Kaç Tane Eşi Vardı? Felsefi Bir Bakış Hayat, insanın içinde bulunduğu toplumun, kültürün, dinin ve hatta dönemin etkisiyle şekillenir. Ancak bazen, geçmişin izleri ve tarihi olaylar, bizlere daha derin sorular sordurur: “Bir olay, bir kişilik, bir toplumsal yapı üzerine ne kadar bilgi sahibiyiz?” Bu soruları sormak, aslında anlamaya çalıştığımız her şeyin farklı boyutlarını gözler önüne serer. Peygamberimiz Hz. Muhammed’in birden fazla eşi olması konusu da tam bu noktada, derinlemesine incelenmesi gereken bir meseledir. Bu mesele, sadece dinî ya da tarihî bir olgu olmanın ötesinde, etik, epistemolojik ve ontolojik boyutları olan, üzerinde derin düşünülmesi gereken bir sorudur. Peygamberimizin kaç tane…