İlk Türk Kadının Adı Nedir? İşte Bu Soruyu Düşünürken Kendimi Anlatıyorum!
İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, arkadaş ortamında her zaman espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir gencim. Evet, tam olarak böyleyim! Şimdi de “İlk Türk kadının adı nedir?” sorusu üzerine kafa yorarken size hem komik hem düşündürücü bir yazı hazırlıyorum. Bunu okurken bir yandan gülüp bir yandan da “Acaba gerçekten o mu?” diye düşündürtmeyi hedefliyorum. Hazırsanız başlayalım!
Türk Kadını Kimdir?
Bunu düşündüğümde, aklıma bir anda annem, nenem, hatta kahveci kadının halası bile geliyor. Çünkü Türk kadını, her zaman güçlü, her zaman ayakta, her zaman kendi işini görebilen biri olmuştur. Ama konu, “ilk Türk kadını”na gelince işler biraz daha karmaşıklaşıyor. Neyse ki tarih kitaplarına başvurmak yerine, biraz eğlenceli bir bakış açısı ile bu soruyu keşfe çıkacağız. Bence en başta, “Türk kadını” deyince herkesin aklına gelen ilk isim, “Kadın olmak, her zaman bir zihin haritası çizmektir” diyebilirim.
İlk Türk kadını demek, binlerce yıl öncesine gitmek demek. O zamanlar her şey çadırda, at sırtında, belki de büyük bir tef çalarken anlatılıyordu. Ama “ilk Türk kadının adı nedir?” sorusunu tarihsel bağlamda sormak, işin içinde sadece geçmişi değil, biraz da bugünü sorgulamayı gerektiriyor. Yani, sadece 13. yüzyıla değil, bugünkü dünyaya da bir göz atmamız lazım.
Tarihi Bir Kadın: Tomris Hatun
Biliyorum, “İlk Türk kadını” demek, hepimizi bir anda tarihte bir yolculuğa çıkarıyor. Şimdi gözünüzde canlandırın: Çadırda kahve içen, parmaklarına halhal takmış, atının yelesini okşayan bir kadından bahsediyoruz. Evet, Tomris Hatun!
Tomris Hatun, tarih kitaplarında adı geçen en eski Türk kadınılardan biri. Ama bu kadının adı genelde sadece tarihçiler tarafından çok derinlemesine inceleyenler tarafından hatırlanır. Bizim gibi gündelik yaşamın içinde, çaycıda eski bir arkadaşla karşılaştığınızda “Vay be, Tomris Hatun gerçekten var mıydı?” diye sormazsınız. Ama o, Türk tarihinde cesur bir kadın figürü. Yani, normalde erkeklerin savaş meydanlarında ormanları delip geçtiği zamanlarda, Tomris Hatun başını kaldırıp “Ben de varım!” demişti. O yüzden, ilk Türk kadını demek, biraz da cesaretle eşdeğer olmalı bence.
—
Bir İç Ses: “Tomris Hatun… O kadar da kolay değilmiş bu soru ha!”
—
Tabii, tarihçi falan değilim, ama Tomris Hatun’un savaşçı kimliğini ve cesaretini duyduğumda, “Aha! İşte bu!” dedim. O kadar derin düşünceler içinde boğulurken, Tomris gibi cesur bir kadının adını duyunca, “Çok kolaydı ya, neden ben bu kadar zor düşündüm ki?” dedim kendi kendime. Bunu bana söyleyen bir arkadaşım olsa, herhalde “Biraz Tomris Hatun ruhunu üzerimize alalım!” diyerek koca bir kahkaha atardım.
—
Gündelik Hayattan Komik Bir Öykü: Adı Kim?
Gelelim şimdi, biraz da olayın gündelik hayatta nasıl işlerdiğine. Hayatımda pek çok komik an var ama bir tanesi özellikle bu soruya oldukça uygun. Geçen gün bir kafede, arkadaşlarımla sohbet ederken, herkesin doğum günü kutlamalarını konuşuyorduk. Ben de “Ne zaman ilk kez annemle birlikte pastaya mum dikeceğim?!” diye takıldım. Birden aklıma Tomris Hatun geldi.
Arkadaş 1: “Ne yapıyorsun ya, sen bir anda Tomris Hatun gibi konuştun.”
Ben: “Evet işte, yeni döndüm, gözlerim iyice canlandı, Tomris Hatun gibi lider olmam gerek. Yalnız bu soruyu sormam biraz kafa karıştırıcıydı. Hem de ciddi şekilde ‘İlk Türk kadının adı nedir?’ diye düşünürken… Bunu kime soracağım?”
—
İşte bu anı düşündüm ve içimde bir gülme isteği doğdu. Arkadaşlarım da benimle dalga geçerken, aslında biraz da ciddiye almışlardı bu soruyu. Çünkü tarih, en başta bir espri gibi geliyor ama aslında arka planda çok derin düşünceler barındırıyor. Yani Tomris Hatun ile ilgili yazdıklarım, düşündükçe biraz da insanın içindeki ‘neden bu kadar düşünüyorum ki?’ sorusunu düşündürüyor.
—
İlk Türk Kadını Kimdir, Nerelerde Gizli?
Bu soruyu duyduğumda, aklıma gelen bir diğer kadın figürü de “Sadece Türklerin değil, kadınların gücünü simgeleyen bir portre” dediğimiz o meşhur figür: Zeynep. Şu an hemen gözünüzde canlanmış olabilir, belki de gözlüklerinizi düzelterek ona daha dikkatli bakıyorsunuz, çünkü Zeynep de tam olarak Türk kadınının gücünü taşıyan bir kişilik. Ama Zeynep değil, daha doğrusu “ilk Türk kadının adı” desek de, aslında o kadar çok yerli kadının güçleri gizli ki, bu yazı bir kadına odaklanmakla bitmez. Benim bu yazıyı yazarken sıkça kendimi iç sesimde bir kadının olduğunu hissettim.
—
İç Sesim: “Sen neden böyle derin düşünüyorsun? Gülüp geçsen ya… Hadi, bir tane kahve içip gel!”
—
Sonuç olarak, “İlk Türk kadının adı nedir?” sorusu, sadece bir ismin ötesinde. Çünkü bu isim, her kadının taşıdığı güçle örtüşen bir simge. İster tarihsel bir figür, isterse günümüzün Türk kadını, her birinin kendine özgü bir “adı” var. Ama bu soruya verdiğimiz her yanıt, aslında kadının tarihteki yerini ve toplumdaki etkisini sorgulayan bir adım atmak demek.
Bunu yazarken kendi içimde bir “aha” anı yaşadım. Cevap, sadece “Tomris Hatun” veya başka biri olamaz. Kadınlar, her zaman varlardı ve her zaman olacaklar. Ve her birimizin içinde, o ‘ilk Türk kadının’ adı gizli. İsterseniz Zeynep, isterseniz Tomris Hatun, her biri farklı birer kahraman!
—
Sonuç: İlk Türk Kadının Adı… Kimdir?
Bence kim olduğunu bilmek zor, çünkü ilk Türk kadının adı, her zaman başka bir kadının adıyla değişiyor. Türk kadınları, asla tek bir figürle sınırlı değildir. İçimizdeki her bir kadının gücü, hikayesi ve adı farklıdır. Düşünceleriyle bir destan yazan her kadına selam olsun!